تاریخچه الماس دریای نور

 
تاریخچه دریای نور

از جمله سرمايه هاي ملي ما مي توان به الماس درياي نور اشاره كرد و گفت شايد اين الماس در ميان جواهرات ملي ايران، مقام اول را دارا باشد. اين الماس معروف و الماس کوه نور، ظاهراً به علت قرابت نام، پيوسته يک زوج به شمار مي‌آمده اند، در حالي که از نظر تراش و رنگ هيچ وجه مشترکي با يکديگر ندارند. هر دو گوهر از آن نادر شاه بود، اما الماس کوه نور، بعد از مرگ نادر شاه، توسط احمدشاه دراني به افغانستان برده شد. بعداز احمدشاه، به شاه شجاع منتقل شد و پس از شکست شاه شجاع به دست سردار هندي، ملقب به شير پنجاب، الماس مزبور به تصرف سردار نامبرده درآمد. اين گوهرها بعدها به دست کمپاني هند شرقي افتاد و بدان وسيله به دربار انگلستان راه جست و به ملکه ويکتوريا هديه گرديد. هم اکنون نيز اين گوهر در تاج ملکه اليزابت، مادر ملکه فعلي انگلستان، نصب است.

الماس درياي نور، پس از قتل نادرشاه، به نوه او شاهرخ ميرزا رسيد، سپس به دست اميرعلم خان خزيمه و بعداً به دست لطفعلي خان زند افتاد. هنگاميکه لطفعلي خان به دست آقا محمدخان قاجار شکست خورد، گوهر مذبور به گنجينه جواهرات قاجار منتقل گشت.
ناصرالدين شاه معتقد بود اين گوهر يکي از گوهرهاي تاج کوروش بوده است و خود او بسيار به اين گوهر گرانبها علاقه داشت و زماني آن را به کلاه و گاهي به سينه خود نصب مي کرد و حتي توليت درياي نور را منصبي مخصوص قرار داد و اين افتخار مهم را به اعيان و بزرگان کشور محول مي داشت.
درياي نور بعدها داخل موزه دولتي گرديد و اينک زينت بخش خزانه جواهرات ملي است. وزن درياي نور 182 قيراط است و رنگ  آن صورتي است که کمياب‌ترين رنگ الماس است.
در سال 1344، هنگام بررسي جواهرات ملي توسط دانشمندان کانادايي، درباره اين گوهر نکته بسيار جالب توجهي کشف شد:
تاورنيه، سياحتگر و جواهرشناس معروف فرانسوي، در کتاب خود از الماس صورتي رنگ به وزن 242 قيراط سخن مي گويد و اشاره مي کند در سال 1642 ميلادي آن را در شرق ديده است و نقشه و اندازه هاي آن را نيز در کتاب شرح مي دهد و آن را Grand Table Diamante ( الماس يا لوح بزرگ ) مي نامد. رنگ و شکل اين الماس توجه دانشمندان کانادايي را جلب کرد و ايشان معتقدند الماس درياي نور و نورالعين در اصل يک قطعه الماس بوده و بعداً آنرا به دو تکه قسمت نموده اند که تکه بزرگ آن درياي نور نام گرفته و تکه کوچک آن که به وزن 60 قيراط است، نورالعين ناميده شده و در حال حاضر در وسط نيم تاج شماره 2 گنجه 26 قرار دارد.به اميد روزي كه الماس كوه نور نيز به صاحبان اصلي اش ، ايرانيان باز گردانده شود.